SAĞLIK BAKANLIĞI
Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü
SAĞLIK KURULLARINCA VERİLECEK
SÜRÜCÜ OLUR
RAPORLARININ DÜZENLENMESİNE ESAS OLAN SAĞLIK
MUAYENESİNDE SÜRÜCÜ ADAYLARINDA ARANILACAK SAĞLIK
ŞARTLARI İLE MUAYENELERİNE İLİŞKİN ESASLAR
GÖZ MUAYENESİ
1) Göz muayenesi açısından
sürücü belgeleri aşağıda belirtildiği şekilde
iki gruba ayrılır:
Birinci grup: A1, A2, B, F, H
İkinci grup: C, D, E, G
2) Görme Derecesi
a) Birinci grup sürücülerde düzeltmeli veya
düzeltmesiz olarak bir gözün görmesi 2/10 dan
aşağı olmamak şartıyla her iki gözün görme
toplamı 12/20 olmalıdır.
1 nci Göz
2/10
3/10
4/10
5/10
6/10
2 nci Göz
10/10
9/10
8/10
7/10
6/10
b) İkinci grup sürücülerde düzeltmeli veya
düzeltmesiz olarak bir gözün görmesi 6/10 ' dan
aşağı olmamak şartıyla her iki gözün görme
toplamı 16/20 olmalıdır.
3) Görme Düzeltmesi
a) Gözlükle düzeltme kabul edilir. Ancak araç
kullanırken sürücü gözlüğünü takmak zorundadır.
b) Kontakt lens ile düzeltme kabul edilir. Ancak
araç kullanırken kontakt lensin takılması
zorunludur.
4) Görme Alanı
a) Santral skotom olmamalıdır.
b) Her iki gözün periferik görme alanları
toplamı 140 derece olmalıdır.
5) Derinlik Duyusu
Normal olmalıdır.
6) Renk Duyusu
Renk duyusu ölçme muayeneleri renkli yün
yumaklar veya renkli fener testleri ile yapılır.
Bu testlerde renkleri ayırt edemeyenler mutlak
renk körü kabul edilir. Renk körlüğü olan
kişilere sürücü belgesi verilmez.
7) Görme derecesi ne
olursa olsun bir gözü olmayanlara sürücü belgesi
verilmez.
8) Görme derecesı ne
olursa oIsun gece körlüğü olanlara sürücü
belgesi verilmez.
9) Ptozis- Hemiptozis
a) Görme derecesi ne olursa olsun bir veya iki
gözünde tam ptozisi olanlara sürücü belgesi
verilmez.
b) Ameliyatla düzeltilmiş veya ameliyatsız
olarak hemiptozisi olanlarda; üst kapak kenarı
primer pozisyonda iken pupillanın üst kenarına
kadar iniyor, fakat pupilla alanını
engellemiyorsa ve görme dereceleri ikinci
maddeye uygun ise sürücü belgesi verilir.
10) Diplopi ve paralitik
şaşılığı olanlara görme dereceleri ne olursa
olsun sürücü belgesi verilmez.
11) Şaşılığı mevcut olup
da binoküler görmesi olan ve görme dereceleri
göz muayenesinin 2 nci maddesindeki şartlara
uygun olanlara sürücü belgesi verilebilir.
12) Afaki
a) Tek veya iki taraflı afak olanlara ikinci
grup sürücü belgesi verilmez.
b) Tek veya iki taraflı afak olanlar ameliyattan
6 ay sonra göz muayenesinin 2/a bölümündeki
görme şartlarına sahip iseler birinci grup
sürücü belgesi verilir.
c) Psödoafaklar,görme dereceleri göz
muayenesinin 2 nci bölümündeki şartlara uygun
ise ehliyet alabilirler.
13) Progresif Hastalıklar
Görmeyi zamanla azaltabilecek (katarakt, makula
dejenerasyonu, retinopatiler gibi) hastalıklarda
görme durumu göz muayenesinin 2 nci bölümündeki
şartlara uysa dahi bu sürücülerin muayeneleri
yılda 1 kez tekrarlanmalıdır.
İÇ HASTALIKLARI
MUAYENESİ
1) DİABETES MELLİTUS
a) Ağır diabetes mellitus vakalarına (diabetik
kronik komplikasyonları örneğin; retinopati
nefropati, nöropati gibi gelişmiş olanlara)
sürücü belgesi verilmez
b) Kontrollü diabetlilere, belirli aralıklarla
muayene ve tettik edilmek üzere sürücü belgesi
verilebilir
2) GÖĞÜS-KALP ve DAMAR
HASTALlKLARI
a) Ağır koroner yetmezliği olanlara sürücü
belgesi verilmez.
b) Daha önce miyokard enfarktüsü geçirenlere C,
D, E, ve G Sınıfı Sürücü Belgesi verilmez. B
Sınıfı Sürücü Belgesi alanların da ticari araç
kullanamayacağı belgesine işlenir. Miyokard
enfarktüsü geçirenlere diğer sınıf sürücü
belgeleri ise, belirli aralıklarla kontrol
edilmek şartıyla verilebilir.
c) Kan basıncı maksiması 250 mmHg ve daha yüksek
olanlar ile malign hipertansiyonlulara kalp atım
sayısı çok düşük (dakikada 40'ın altında),
atrioventriküler bloku bulunan ve Hasta Sinüs
Sendromu bulunan ve kalıcı "pacemaker"
takılmamış olanlara sürücü belgesi verilmez.
3) ORGAN YETMEZLİKLERİ
a)Hayati öneme haiz organlarında dekompanse
yetmezliği olanlara sürücü belgesi verilmez.
b) Büyük organ nakli geçirmiş olanlara veya
kronik böbrek yetmezliği olup diyaliz tedavisi
görenlere, ilgili uzmanının görüşü alınmak
suretiyle sürücü belgesi verilir.
4)LABORATUAR TESTLERİ
Sürücü adaylarınca yapılacak laboratuar testleri
doktorun takdirine bağlıdır.
1) İşitme normal
olmalıdır. Normal bir kulak, fısıltıyı en az 5
metreden duyar. Bir kulak normal işitiyorsa,
diğer kulak fısıltıyı en az 2,5 metreden
duymalıdır. (Odyometri ile ölçüm yapılması
durumunda, normal kulak hava yolu eşiği 20
dB'den iyi işitmek üzere, diğer kulaktaki kayıp
en fazla 40 dB olmalıdır.)
2) Bir kulağı normal olup,
diğer kulağı işitme cihazından istifade edenler,
B ve F Sınıfı Sürücü Belgesi alabilirler. Bu
durumda fısıltı en az 1 metreden duyulmalıdır.
3) İşitme cihazı
kullananlar, A1, A2, C, D, E, G Sınıfı Sürücü
Belgesi alamazlar. İşitme cihazı kullandıkları
halde, B Sınıfı Sürücü Belgesi alanların ticari
araç kullanamayacakları belgelerine işlenir.
4) Labirent fonksiyonunu
bozacak kulak-burun-boğaz hastalığı bulunanlara,
sürücü belgesi verilmez. Bu tip hastalıklara
yakalanan veya kalıcı tipte işitme kaybı tesbit
edilen sürücülerin, sürücü belgesi iptal edilir.
5) B Sınıfı Sürücü Belgesi
alıp da ticari araç kullanacaklarda, C, D, E, G
Sınıfı Sürücü Belgesi alacak olanlarda işitrne
tam olmalı, ileri derecede ses kısıklığı,
solunum bozukluğu ve ileri derecede konuşma
bozukluğu olmamalıdır.
6) Hiçbir sınıf sürücüde
habis ur bulunmamalıdır.
7) E Sınıfı Sürücü Belgesi
alacak olanlar ile B Sınıfı Sürücü Belgesi
alacaklardan ticari taşıt kullanacak olanlarda,
doğuştan veya sonradan meydana gelen ileri
derecede şekil bozukluğu ve harabiyet
olmamalıdır. B Sınıfı Sürücü Belgesi alıp da bu
durumda olanların ticari araç kullanamayacakları
belgelerine işlenir.
8) Rudimental auricula ve
dış kulak yolu atrezisi olmamalı, eğer 2 ve tek
taraflı rudimental auricula ve dış kulak yolu
atrezisi bulunanlarda iletim tip işitme kaybı
varsa, ikinci madde ile değerlendirilir.
9) Bedenen ve ruhen
sağlam, görme derecesi sürücü belgesi almaya
elverişli olan sağır ve dilsizlere sadece
otomobil kullanmak üzere H Sınıfı Sürücü Belgesi
verilebilir. Bunların kullanacağı araçlara,
sağır ve dilsiz olduklarını belirleyen özel
işaretler konulması ve yeterince dikiz aynaları
ile araçların donatılması gereklidir.
10) Hastalık tesbit
edilenlerin durumu hastalık iyileşinceye kadar
ertelenir. Osteitik ve Kolesteatonlu akıntısı
olanlarda durum tedaviden sonra değerlendirilir.
1 ) Eklem Hareketleri
a) Vertebra (boyun ve bel) hareketleri: Kişinin
baş ve boynunu arkaya döndürmesini ve bakmasını
% 50'den fazla engelleyen boyun vertebra ve
boyun bölgesi hastalıklarında sürücü belgesi
verilmez. Lumbal vertebra eğilme ve dönme
hareketlerini % 75'den fazla engelleyen
durumlarda da sürücü belgesi verilmez.
b) Diğer eklem hareketleri: Her iki omuz,
dirsek, kalça ve diz artrodezinde veya
fonksiyonel olmayan ankilozlarında sürücü
belgesi verilmez. Ancak simetrik büyük
eklemlerin ve aynı taraf diz, kalça, omuz,
dirsek eklemlerinin fonksiyonel ankiloz ve
artrodezlerinde ortopedi uzmanının kanaatı ile H
Sınıfı Sürücü Belgesi verilebilir.
c) El eklemleri: Her iki elin baş ve işaret
parmaklarının hareketlerinin % 75'ten fazla
kaybında Ortopedi uzmanı kanaatı ile F ve H
Sınıfı Sürücü Belgesi verilebilir. Bundan daha
az hareket sınırlılığı yapan el parmaklarında
fonksiyonel durumdaki ankiloz ve artrodezlerde
ortopedi uzmanı kanaatı ile A1, A2, B, F ve H
Sınıfı Sürücü Belgesi verilebilir.
Bir eldeki baş ve işaret parmağı dışındaki iki
parmaktaki ankilozlarda C, D, E, G sınıfı
dışında sürücü belgesi verilebilir.
2) Ekstremite Noksanlığı
a) Bir elin başparmak veya başparmak dışında iki
parmak noksanlığı veya noksan sayılacak şekilde
fonksiyon kaybı olanlarda, Ortopedi uzmanının
kanaatı uyarınca A, B ve H sınıfı, her iki el
başparmak noksanlığı veya ileri derecede
fonksiyon kaybı olanlara F Sınıfı Sürücü Belgesi
verilir.
b) Üst ekstremitenin dışında ekstremite
noksanlığı (doğuştan veya sonradan) halinde
Ortopedi uzmanının kanaati uyarınca H Sınıfı
Sürücü Belgesi verilir. Ancak, üst ekstremitenın
tek taraflı noksanlığında da Ortopedi uzmanının
kanaatiyle, H Sınıfı Sürücü Belgesi verilebilir.
c) Alt ekstremite diz altı amputasyonlarında
protezle fonksiyon kazananlara B, F, G sınıfı,
protezle fonksiyon uyumu iyi olmadığı, Ortopedi
veya Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon uzmanı
tarafından özel tertibatlı araç kullanabilecek
durumda olduğu bildirilenlere, H Sınıfı Sürücü
Belgesi verilir.
Bunun dışındaki alt ekstremite noksanlık veya
amputasyonlarında, Ortopedi uzmanı kanaatı
uyarınca H Sınıfı Sürücü Belgesi verlir.
3) Kas, Tendon ve Bağ Lezyonları
Kas, tendon ve bağ lezyonları kalça, diz, omuz,
diz ve ayak bileği eklemlerini veya bu eklemleri
oluşturan kemik hareketlerini % 50'den az
bozduğu Ortopedi veya Nöroloji uzmanınca
belirlenenlere F ve H Sınıfı Sürücü Belgesi,
daha fazla bozukluklarda H Sınıfı Sürücü Belgesi
verilir.
a) Bu maddelere uymayan durumlar için, Ortopedi
veya Nöroloji uzmanının vereceği rapora göre
işlem yapılır.
b) Her özürlü için kullanılacak özel tertibatlı
araç, Ortopedi ile Fizik Tedavi ve
Rehabilitasyon uzmanının bulunduğu heyetçe
tanımlanır.
1) Santral Sinir Sistemi
Hastalıkları
Santral Sinir Sistemi ile ilgili geçirilmiş
hastalıklara bağlı olarak ortaya çıkan uzuvların
parezi ve paralizileri (kontrol, koordinasyon ve
denge açısından), araç kullanmasını ve trafik
güvenliğini engelleyecek şekilde ileri derecede
bozuk olanlara, sürücü belgesi verilmez. Hafif
derecede bozukluğu mevcut olanlara, Nöroloji
uzmanının kanaatine göre sürücü
belgesiverilebilir.
2) Periferik Sinir Sistemi
Hastalıkları
Periferik Sinir Sisteminin etkilenmesi sonucu
ortaya çıkan uzuvlarda parezi ve paraliziler
araç kullanmayı ve trafik güvenliğini
engelleyecek şekilde ileri derecede ise sürücü
belgesi verilmez. Hafif derecede güçsüzlüğü
varsa, Nöroloji uzmanının kanaatine göre sürücü
belgesi verilebilir.
İki ayağı felçli (parapleji), diğer vücut
fonksiyonları normal olan şahıslara H Sınıfı
Sürücü Belgesi verilebilir.
3) Epilepsi tesbitinde
sürücü belgesi verilmez. Şüpheli durumlarda
klinik gözlem ve EEG tetkiki dikkate alınır.
B) Kas Hastalıkları
Myopati ve progresif muskuler distrofisi olan
şahıslara sürücü belgesi verilmez. Nöroloji
uzmanının kanaatine göre hafif vakalara yılda 1
kez muayene olmak kaydıyla A1, A2, B, F ve H
Sınıfı Sürücü Belgesi verilebilir.
C) Ruh Hastalıkları
1) Mental Retardasyon tanısı olanlara sürücü
belgesi verilmez.
2) Her türlü demansı (bunaması) olanlara sürücü
belgesi verilmez.
3) Halen akut yada kronik her türlü psikotik
bozukluğu olanlara sürücü belgesi verilmez
4) Halen aktif olarak bağımlılık düzeyinde alkol
kullananlarla uyuşturucu madde kullananlara
sürücü belgesi verilmez.
5) Ağır derecede davranış bozuklukları ya da
dürtü kontrol bozukluğu olan her türlü nevrotik
yada kişilik bozukluğu olanlara sürücü belgesi
verilmez
KONTROL MUAYENESİ
Bu Cetvelin sağlık muayenesinde sürücü
adaylarında aranılacak sağlık şartları ile
ilgili hükümlerinde belirtilen sürelerde kontrol
muayenesinin yanısıra, ilgili uzman sürücü
adayının sağlık durumunu dikkate alarak sıklığı
2 ila 10 yıl arasında olma ve aşağıda belirtilen
yaşa özel genel kontrol muayenesinden uzun
olmamak üzere ek kontrol muayenesi yükümlülüğü
getirebilir. Bu durum, sağlık kurulu raporunda
gerekçesi ile birikte belirtilir.
Sürücü adayının sağlık durumundan kaynaklanan ve
yukarıda belirtilen kontrol muayenelerinin
yanısıra, sağlık durumu kontrol muayenesi
gerektirmeyen sürücülerin;
a) Sürücü belgesi alınan yaştan 50 yaşa kadar 10
yılda bir,
b) 50 yaştan 65 yaşa kadar 5 yılda bir,
c) 65 yaştan sonra her 3 yılda bir,
genel kontrol rnuayenesi yaptırmaları gerekir.
Kontrol muayenesinde sürücü belgesi almaya engel
bir hastalık veya durum tesbit edildiğinde
sürücü belgesi iptal edilir.
